(BĐT) - Dự thảo Thông tư hướng dẫn tiêu chí lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản (TCĐGTS) đang được lấy ý kiến thẩm định. Trong đó, 95% tổng số điểm của các tiêu chí lựa chọn TCĐGTS được quy định cụ thể, rõ ràng, người có tài sản không được tự ý quy định thêm. Cách làm này được kỳ vọng sẽ hạn chế tối đa các tiêu chí mang tính chủ quan, hướng đến TCĐGTS đã được lựa chọn từ trước.
Dẹp bỏ tùy tiện áp tiêu chí lựa chọn tổ chức đấu giá

95% tổng số điểm của các tiêu chí lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản được quy định cụ thể, người có tài sản không được tự ý quy định thêm. Ảnh: NC st

Thời gian qua, khi pháp luật về đấu giá tài sản (ĐGTS) chưa có hướng dẫn cụ thể tiêu chí lựa chọn TCĐGTS, đã xuất hiện tình trạng người có tài sản đưa ra các tiêu chí chủ quan, thiếu minh bạch, hướng đến TCĐGTS đã được lựa chọn từ trước. Điều này tiềm ẩn nhiều tiêu cực, có nguy cơ xảy ra tình trạng thông đồng giữa người có tài sản và TCĐGTS, gây thất thoát tài sản nhà nước.

Để hướng dẫn thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước theo hướng cụ thể hóa các tiêu chí lựa chọn TCĐGTS được đưa ra tại Điều 56 Luật Đấu giá tài sản, Bộ Tư pháp vừa hoàn thiện lần cuối Dự thảo Thông tư hướng dẫn tiêu chí lựa chọn TCĐGTS. Trong đó, yêu cầu thông báo công khai tiêu chí lựa chọn TCĐGTS; cách đánh giá tiêu chí lựa chọn TCĐGTS là nội dung nhận được nhiều sự quan tâm nhất.

Theo đó, có 5 nhóm tiêu chí và các tiêu chí thành phần cụ thể để lựa chọn TCĐGTS. Người có tài sản đánh giá hồ sơ của TCĐGTS theo phương pháp chấm điểm với thang điểm tối đa là 100 cho các tiêu chí này.

Cụ thể, Dự thảo Thông tư dành 95/100 điểm (tương ứng 95% tổng số điểm) cho 4 nhóm tiêu chí gồm: Cơ sở vật chất, trang thiết bị cần thiết bảo đảm cho việc đấu giá đối với loại tài sản đấu giá (thang điểm 17/100); phương án đấu giá khả thi, hiệu quả (24/100); năng lực, kinh nghiệm và uy tín của TCĐGTS (49/100); thù lao dịch vụ đấu giá, chi phí ĐGTS phù hợp (5/100). Đáng lưu ý, người có tài sản không được quy định thêm các tiêu chí khác, tiêu chí thành phần trong 4 nhóm tiêu chí nêu trên. Nhóm “tiêu chí khác” do người có tài sản quyết định chỉ chiếm 5% tổng số điểm (5/100 điểm).

Nhiều ý kiến cho rằng, Dự thảo Thông tư chỉ nên xây dựng khung thang điểm cho 4 nhóm tiêu chí, còn cơ cấu thang điểm của tiêu chí thành phần (trong nhóm tiêu chí) sẽ do người có tài sản quyết định để đảm bảo tính linh hoạt với thực tiễn của từng địa phương, hoặc giao cho UBND cấp tỉnh quy định chi tiết các tiêu chí cụ thể.

Theo chuyên gia về đấu giá, việc quy định cứng các tiêu chí khi lựa chọn TCĐGTS giúp tránh tình trạng có nhiều cách hiểu và áp dụng các tiêu chí khác nhau, phần nào khắc phục, hạn chế việc tùy tiện đưa ra các tiêu chí không phù hợp, thiếu khách quan.

Theo Cục Bổ trợ tư pháp thuộc Bộ Tư pháp, việc chấm điểm chi tiết tới các tiêu chí thành phần phải được thực hiện thống nhất, nhằm tránh tình trạng chủ quan của người có tài sản khi đưa ra số điểm đánh giá TCĐGTS. Ngoài ra, để đảm bảo quyền của người có tài sản, Dự thảo Thông tư quy định tỷ lệ 5% của tổng điểm để người có tài sản chủ động đưa ra các tiêu chí riêng. Tỷ lệ này vừa bảo đảm tính linh hoạt cho quá trình áp dụng trên thực tế, vừa tránh việc một bộ phận nhỏ người có tài sản lợi dụng để tạo nên tình trạng thiếu minh bạch trong quá trình lựa chọn TCĐGTS.

Trong trường hợp có từ 2 TCĐGTS trở lên có số điểm bằng nhau, Dự thảo Thông tư nêu rõ, sẽ lựa chọn TCĐGTS theo thứ tự ưu tiên về năng lực, kinh nghiệm và uy tín cao hơn; phương án đấu giá khả thi, hiệu quả cao hơn.

Ngoài ra, TCĐGTS có đấu giá viên bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bị kết án do vi phạm quy định về ĐGTS trong thời hạn 12 tháng tính đến trước ngày nộp hồ sơ thì khi tham gia lựa chọn TCĐGTS sẽ bị trừ 20% trên tổng số điểm của TCĐGTS.

Một đấu giá viên kỳ cựu bày tỏ quan điểm, Thông tư cần bổ sung thêm chế tài đối với TCĐGTS cung cấp thông tin giả mạo trong hồ sơ, khiến việc cạnh tranh không lành mạnh, gây thiệt hại cho người có tài sản. Cần công khai thông tin của TCĐGTS giả mạo hồ sơ trên Cổng thông tin điện tử quốc gia về ĐGTS và xử lý theo hướng không được tham gia lựa chọn TCĐGTS trong thời gian nhất định.

Hiện Dự thảo Thông tư đã hoàn tất lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan và đang gửi xin ý kiến thẩm định trước khi hoàn thiện trình Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành (dự kiến vào tháng 10/2021).