(BĐT) - Giá xăng dầu tiếp tục leo lên mức cao nhất từ trước đến nay, gây khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và nỗ lực phục hồi kinh tế. Đồng thời, giá xăng dầu tăng cũng góp phần tăng thu ngân sách nhà nước đáng kể. Do đó, có ý kiến cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu giảm thuế, phí xăng dầu để hỗ trợ nền kinh tế hồi phục. Tuy nhiên, đây cũng là bài toán không dễ dàng với ngân sách nhà nước.
Giá xăng dầu lại leo thang, tiếp tục giảm thuế, phí?

Ngày 11/3, giá xăng E5 RON 92 tăng 2.910 đồng lên mức 28.980 đồng/lít, RON 95 tăng 2.990 đồng lên mức 29.820 đồng/lít. Ảnh: Lê Lê

Ngày 11/3, Liên bộ Công Thương - Tài chính công bố, giá xăng E5 RON 92 tăng 2.910 đồng lên mức 28.980 đồng/lít, RON 95 tăng 2.990 đồng lên mức 29.820 đồng/lít. Các mặt hàng dầu tăng 2.520 - 3.950 đồng/lít (kg) lên mức 20.980 đồng/kg dầu madut, 25.260 đồng/lít dầu diesel, 23.910 đồng/lít dầu hỏa. Đây là lần tăng thứ 7 liên tiếp của giá xăng trong nước từ giữa tháng 12/2021 đến nay.

Trước diễn biến giá xăng dầu tăng cao, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 160/CĐ-TTg, Bộ Tài chính đã nghiên cứu xây dựng dự án Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Trên cơ sở ý kiến đề xuất của Bộ Công Thương, ý kiến tham gia thống nhất của các Bộ và thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái, Bộ Tài chính đã hoàn thiện dự án Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn, theo đó đề nghị giảm mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng là 2.000 đồng/lít; dầu diesel, dầu mazut, dầu nhờn là 1.000 đồng/lít; mỡ nhờn là 1.000 đồng/kg; dầu hỏa là 700 đồng/lít. Đồng thời, Bộ Tài chính đề nghị Nghị quyết có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/4/2022 đến hết ngày 31/12/2022.

Ở khía cạnh khác, giá xăng dầu tăng cao cũng góp phần tăng thu ngân sách nhà nước. Trong 2 tháng đầu năm, thu ngân sách nhà nước từ dầu thô đạt xấp xỉ 8,1 nghìn tỷ đồng, bằng 28,6% dự toán, tăng hơn 57% so với cùng kỳ năm 2021, chủ yếu do giá dầu bình quân 2 tháng tăng.

Theo dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2022, dự toán thu từ dầu thô là 28.200 tỷ đồng trên cơ sở giá dầu dự toán khoảng 60 USD/thùng. Như vậy, với đà tăng giá dầu hiện nay, thu từ dầu thô có thể vượt dự toán ở mức trên 40 nghìn tỷ đồng.

Bên cạnh đó, tổng thuế và phí (định mức kinh doanh) chiếm khoảng 38% giá bán xăng dầu. Do đó, có ý kiến cho rằng vẫn còn dư địa để tiếp tục giảm thuế, phí hỗ trợ sản xuất kinh doanh, góp phần hồi phục kinh tế.

Theo TS. Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê, xăng dầu là “máu” của nền kinh tế, việc giá xăng dầu ở Việt Nam tiến sát mốc 30.000 đồng/lít là vấn đề đáng quan tâm. Do đó, cơ quan quản lý cần đánh giá mức độ phù hợp giữa giá xăng dầu với điều kiện cụ thể của nền kinh tế để vừa có lợi cho doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, vừa có lợi cho người tiêu dùng và hoạt động sản xuất, kinh doanh, từ đó có thể giúp tăng thu ngân sách nhà nước lâu dài.

“Hiện vẫn còn dư địa để giảm giá xăng dầu. Bên cạnh giải pháp xem xét mức giảm thuế bảo vệ môi trường (BVMT), cần tính đến cả các chính sách thuế khác nữa như giảm thuế tiêu thụ đặc biệt. Tuy nhiên, giảm quá nhiều có thể dẫn đến hụt thu ngân sách, do vậy điều chỉnh chính sách về thuế cần sự đánh giá, tính toán một cách toàn diện”, ông Lâm nói.

Cùng quan điểm, ông Đinh Tuấn Minh, Giám đốc nghiên cứu Trung tâm Nghiên cứu giải pháp thị trường cho các vấn đề kinh tế và xã hội (MASSEI) cho rằng, việc tiếp tục xem xét giảm thuế để trực tiếp giảm giá xăng dầu là giải pháp hết sức cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Bởi lẽ, nếu không kiềm chế được, đà tăng của giá xăng dầu sẽ để lại rất nhiều hệ quả tiêu cực với các hoạt động kinh tế, xã hội, ảnh hưởng không nhỏ đến nỗ lực phục hồi kinh tế. “Giải pháp nhanh nhất là giảm thuế bảo vệ môi trường ở mức cao hơn, có thể 3.000 đồng/lít với xăng và 2.000 đồng/lít dầu thay vì mức như Dự án của Bộ Tài chính”, ông Minh nói.