(BĐT) - Áp dụng cơ chế đặc thù, chỉ định thầu xây lắp đối với 12 dự án thành phần (DATP) thuộc Dự án Xây dựng cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025 (gọi tắt là DACT Bắc - Nam) và một số dự án cao tốc trọng điểm khác nhằm hồi phục nền kinh tế đã mang luồng gió mới đến với giới nhà thầu xây lắp giao thông. Cũng bởi thế, cuộc đua dành một suất tổng thầu trở nên hào hứng và nhiều hấp dẫn.
Hào hứng với cơ chế đặc thù

Cuộc đua xin được chỉ định thầu xây lắp các dự án cao tốc đã “nóng” với sự xuất hiện của hàng loạt tên tuổi lớn trong ngành. Ảnh minh họa: Lê Tiên

Trong bối cảnh cần thực hiện nhanh, quyết liệt và có hiệu quả các giải pháp phục hồi kinh tế hậu đại dịch Covid-19, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 43/2022/QH15 ngày 11/1/2022 về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Cùng ngày 11/1/2022, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 44/2022/QH15 về chủ trương đầu tư DACT Bắc - Nam. Để triển khai Dự án trong bối cảnh đặc biệt, Chính phủ đã đề ra cơ chế đặc biệt nhằm đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật, tiến độ, chất lượng công trình, quản lý chặt chẽ và sử dụng vốn tiết kiệm, hiệu quả, công khai, minh bạch. Theo đó, Nghị quyết số 18/NQ-CP ngày 11/2/2022 chia DACT Bắc - Nam thành 12 DATP vận hành độc lập theo hình thức đầu tư công và quyết nghị áp dụng nhiều cơ chế đặc thù. Đặc biệt là, Thủ tướng Chính phủ quyết định chỉ định thầu đối với gói thầu xây lắp các DATP (kèm theo yêu cầu tiết kiệm tối thiểu 5% giá trị dự toán gói thầu, không bao gồm chi phí dự phòng) và các gói thầu quan trọng khác nếu cần thiết.

Ngoài cao tốc Bắc - Nam phía Đông, hiện có một số dự án cao tốc khác cũng đang được cân nhắc chủ trương đầu tư và áp dụng cơ chế đặc thù, gồm: tuyến Biên Hòa - Vũng Tàu, tuyến Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng. Theo đó, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (dài 53,7 km) dự kiến phân bổ 14.270 tỷ đồng trên tổng mức đầu tư (TMĐT) giai đoạn 1 là 17.837 tỷ đồng từ nguồn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 và phần còn lại được phân bổ trong giai đoạn 2026 - 2030. Dự kiến, Dự án khởi công đầu năm 2023 và cơ bản hoàn thành trong năm 2025. Còn cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng đang được Bộ Giao thông vận tải đề xuất có chiều dài khoảng 188,2 km, giai đoạn 1 có TMĐT sơ bộ khoảng 45.024 tỷ đồng. Tới đây, dự án cao tốc trọng điểm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long này được trình Quốc hội xem xét, phê duyệt chủ trương đầu tư công với cơ chế đặc thù.

Với cơ chế đặc thù, áp dụng hình thức chỉ định thầu xây lắp các dự án cao tốc, giới nhà thầu xây lắp lớn trong lĩnh vực giao thông rất hào hứng. Trong vòng hơn 1 tháng, nhiều nhà thầu đã gửi đề xuất tới Thủ tướng Chính phủ và các bộ: Giao thông vận tải, Kế hoạch và Đầu tư,… xin được chỉ định làm tổng thầu xây lắp các DATP của DACT Bắc - Nam và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.

Để đẩy nhanh tiến độ triển khai DACT Bắc - Nam và các gói thầu thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, việc sớm có bộ tiêu chí đánh giá năng lực, kinh nghiệm để tiến hành chỉ định thầu xây lắp các gói thầu quy mô lớn trở nên cấp thiết và được các nhà thầu hết sức quan tâm.

Ông Nguyễn Thiện Tuấn, Chủ tịch HĐQT Tổng công ty CP Đầu tư phát triển xây dựng (DIC Corp) cho biết, trong vòng 1 tháng, DIC Corp cùng các đối tác thành viên trong các liên danh có 2 văn bản gửi Thủ tướng xin được chỉ định thầu 2 DATP cao tốc Bắc - Nam gồm Cần Thơ - Hậu Giang, Hậu Giang - Cà Mau và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu với TMĐT khoảng 45 ngàn tỷ đồng. Cụ thể, DIC Corp cùng Công ty CP Tập đoàn xây dựng Hòa Bình đứng trong liên danh đề xuất được chỉ định làm tổng thầu các cao tốc: Cần Thơ - Hậu Giang (TMĐT 9.700 tỷ đồng), Hậu Giang - Cà Mau (TMĐT 17.485 tỷ đồng). Liên danh DIC Corp - Công ty CP Him Lam đề xuất được làm tổng thầu cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (TMĐT 17.837 tỷ đồng). “DIC Corp và các thành viên liên danh đều là các tên tuổi lớn trong lĩnh vực xây dựng. Bên cạnh năng lực, kinh nghiệm và nguồn tài chính mạnh, DIC Corp có ưu thế nắm trong tay những mỏ đá, cát lớn để chủ động cung ứng nguồn vật liệu xây dựng cho các dự án cao tốc”, ông Nguyễn Thiện Tuấn nói và khẳng định nếu được chỉ định làm tổng thầu sẽ thực hiện các thủ tục theo đúng quy định và quản lý, đầu tư, thi công đảm bảo chất lượng, tiến độ và hiệu quả… Đặc biệt, sẽ rút ngắn tiến độ dự án từ 3 tháng và tiết kiệm tối thiểu 5% giá trị dự toán gói thầu.

Chia sẻ về đề xuất được chỉ định thầu xây lắp DATP Bùng - Vạn Ninh thuộc DACT Bắc - Nam, ông Nguyễn Thanh Hải, Giám đốc Tập đoàn Sơn Hải cho biết, Dự án đi qua địa bàn mà Tập đoàn Sơn Hải đặt trụ sở nên có những thuận lợi trong huy động vật liệu, máy móc thiết bị và nhân sự để thi công. DATP có chiều dài 50 km, nằm trọn vẹn trong địa phận tỉnh Quảng Bình, có TMĐT khoảng 10.526 tỷ đồng. Kèm theo đề xuất, Tập đoàn Sơn Hải cam kết nếu được chỉ định thầu sẽ thi công đảm bảo chất lượng, tiến độ và tuân thủ quy định. Được biết, Sơn Hải cũng là tên tuổi lớn có nhiều kinh nghiệm đầu tư và xây lắp các dự án giao thông lớn, trọng điểm như: cao tốc đoạn La Sơn - Túy Loan (TMĐT 11.485 tỷ đồng), trong đó, Tập đoàn Sơn Hải vừa làm nhà đầu tư vừa là nhà thầu xây lắp với giá trị đảm nhận hơn 2.100 tỷ đồng; cao tốc Nha Trang - Cam Lâm (tổng vốn đầu tư khoảng 5.500 tỷ đồng).

Theo quan sát của phóng viên Báo Đấu thầu, cuộc đua xin chỉ định thầu đang “nóng” dần với sự xuất hiện của hàng loạt tên tuổi lớn ngành xây lắp. Tới thời điểm này có thể điểm danh hàng loạt cái tên đề xuất được chỉ định thầu như: Doanh nghiệp tư nhân Xây dựng Xuân Trường (cao tốc Hàm Nghi - Vũng Áng, dài khoảng 53 km); Công ty CP Tập đoàn Trường Thịnh (cao tốc Vạn Ninh - Cam Lộ, dài 67,8 km); Sơn Hải, Him Lam, Hòa Bình, DIC (cao tốc Cần Thơ - Hậu Giang và Hậu Giang - Cà Mau, tổng chiều dài 109 km); Công ty CP Xây dựng và Lắp máy Trung Nam (đề xuất một số DATP với chiều dài khoảng 100 km). Và nhiều nhà thầu xây lắp lớn khác như Đèo Cả, Phương Thành, Licogi 16, Vinaconex, Hưng Thịnh… cũng góp mặt. Ngoài ra, nhiều nguồn tin cho thấy, các nhà thầu lớn cũng đang quan tâm đến chỉ định thầu cao tốc như: SunGroup, Vingroup, Trường Sơn, Thành An 36, Lũng Lô, Tổng công ty 319... Trong đề xuất gửi Thủ tướng, các nhà thầu đều cam kết thi công vượt tiến độ từ 3 đến 6 tháng, tiết kiệm tối thiểu 5% giá trị dự toán gói thầu.

Theo kế hoạch, DACT Bắc - Nam và các dự án sử dụng vốn từ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội với khối lượng xây lắp lớn trong thời gian gấp (hoàn thành trong năm 2025) nên cần huy động nguồn lực lớn về xây lắp và tài chính. Để đẩy nhanh tiến độ triển khai DACT Bắc - Nam và các gói thầu thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, việc sớm có bộ tiêu chí đánh giá năng lực, kinh nghiệm để tiến hành chỉ định thầu xây lắp các gói thầu quy mô lớn trở nên cấp thiết và được các nhà thầu hết sức quan tâm.