(BĐT) - Đọc hồ sơ mời thầu (HSMT) nhiều gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng, một số nhà thầu nói vui rằng, giờ muốn bán máy chiếu họ phải học nghiệp vụ quản lý dự án xây dựng công trình, muốn bán nước giải khát thì phải học đại học chuyên ngành công nghệ thực phẩm... Tiêu chí về nhân sự chủ chốt trong nhiều trường hợp vẫn gây khó cho không ít nhà thầu, dẫn đến hạn chế cạnh tranh trong đấu thầu.
“Cười ra nước mắt” với tiêu chí nhân sự chủ chốt

Gói thầu Mua sắm máy chiếu, màn chiếu điện của Học viện Phòng không - Không quân, HSMT có yêu cầu nhân sự quản lý điều hành phải tốt nghiệp đại học trở lên...Ảnh chỉ mang tính minh họa. Nguồn Internet

Nhiều yêu cầu khó hiểu

Theo khảo sát của phóng viên Báo Đấu thầu, nhiều gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng trên thị trường trong thời gian gần đây vẫn đưa ra các yêu cầu về nhân sự chủ chốt khó hiểu.

Gói thầu Mua sắm máy in, máy chiếu, màn chiếu điện thuộc Dự án Mua sắm thường xuyên trang thiết bị đào tạo năm 2021 của Học viện Phòng không - Không quân vừa đóng thầu cách đây ít hôm. Gói thầu này lựa chọn nhà thầu theo hình thức chào hàng cạnh tranh qua mạng, có dự toán gói thầu 1,297 tỷ đồng. Danh mục các hàng hóa yêu cầu cung cấp gồm 30 máy in, 30 máy chiếu, 30 màn chiếu điện, 30 bút trình chiếu, 30 giá treo máy chiếu chuyên dụng, 30 cáp kết nối máy chiếu và một số phụ kiện liên quan khác. HSMT có yêu cầu nhân sự quản lý điều hành phải tốt nghiệp đại học trở lên; có chứng chỉ huấn luyện vệ sinh, an toàn lao động còn hiệu lực; có chứng nhận về nghiệp vụ quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình; đã tham gia ít nhất 2 dự án có tính chất tương tự trong 3 năm gần đây; có giấy xác nhận của chủ đầu tư về nhân sự quản lý đối với các dự án đã thực hiện;...

Gói thầu Mua nước giải khát phục vụ các hoạt động chuyên môn năm 2021 của Trung tâm Y tế quận Đống Đa (Hà Nội) đang phát hành HSMT yêu cầu về nhân sự quản lý chung phải tốt nghiệp đại học ngành công nghệ thực phẩm; tài liệu chứng minh đã từng tham gia thực hiện ít nhất một hợp đồng tương tự theo quy định tại tiêu chí đánh giá;… Gói thầu này có giá 1,162 tỷ đồng, yêu cầu cung cấp các loại nước giải khát như nước yến sào, trà sữa Cozy hoặc tương đương, cà phê, nước Lavie hương chanh hoặc tương đương…

Gói thầu mua sữa đặc, sữa hộp để bồi dưỡng người tham gia hiến máu của 1 đơn vị khác thì yêu cầu nhân sự chủ chốt phải có 1 cán bộ quản lý tốt nghiệp đại học về chuyên ngành kinh tế có hợp đồng lao động với nhà thầu còn hiệu lực…

Lo ngại hạn chế cạnh tranh

Về tiêu chí nhân sự chủ chốt ở Gói thầu Mua sắm máy in, máy chiếu, màn chiếu điện nêu trên, Trưởng phòng Vật tư thuộc Học viện Phòng không - Không quân cho biết, việc đưa ra tiêu chí như trên là để đáp ứng yêu cầu lắp đặt các thiết bị, bởi vì khi lắp đặt phải đảm bảo an toàn lao động, do hệ thống trần nhà của các giảng đường được thiết kế theo kiểu cũ, việc lắp đặt máy chiếu khó nên cần nhân sự có chứng nhận về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình.

Tuy nhiên, theo một số nhà thầu, với các thiết bị đơn giản như máy chiếu dù có phải lắp đặt, hướng dẫn vận hành, thì cũng chỉ cần nhân viên kỹ thuật đã học nghề hoặc trung cấp nghề. Tiêu chí nhân sự chủ chốt như nêu trên sẽ làm khó rất nhiều đơn vị có thể cung cấp được mặt hàng như yêu cầu HSMT với giá cạnh tranh.

Thực tế, Gói thầu này đã đóng thầu vào ngày 19/3/2021 và chỉ có 1 nhà thầu tham dự là Công ty CP Natuka Việt Nam. Giá dự thầu của nhà thầu này là 1,291 tỷ đồng, giảm 6 triệu đồng so với dự toán gói thầu.

Theo một cán bộ của Cục Quản lý đấu thầu (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), nhiều đơn vị đã lạm dụng đưa ra các yêu cầu về nhân sự chủ chốt đối với những gói thầu mua sắm các mặt hàng rất thông dụng, phổ biến trên thị trường. Từ thực tế này, Thông tư 09/2020/TT-BKHĐT quy định chi tiết lập HSMT mua sắm hàng hóa đối với gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh của Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CTPPP) đã có quy định mới để hạn chế tình trạng này.

Cụ thể, Thông tư 09 quy định: “Đối với hàng hóa thông dụng, sẵn có trên thị trường, không đòi hỏi nhân sự thực hiện dịch vụ liên quan phải có trình độ cao thì không yêu cầu về nhân sự chủ chốt. Trường hợp các dịch vụ liên quan có yếu tố đặc thù, phức tạp cần thiết phải do nhân sự có hiểu biết, nhiều kinh nghiệm đảm nhận thì có thể đưa ra yêu cầu về huy động nhân sự chủ chốt để thực hiện các công việc đặc thù, phức tạp này. Trường hợp yêu cầu huy động nhân sự chủ chốt, trong tờ trình phê duyệt HSMT phải nêu rõ lý do để chủ đầu tư xem xét, quyết định. Chủ đầu tư, bên mời thầu phải bảo đảm việc yêu cầu huy động nhân sự chủ chốt không dẫn đến làm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng”. Cán bộ nêu trên cho biết, các gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng không thuộc phạm vi điều chỉnh của Hiệp định CPTPP cũng cần theo tinh thần này để không gây hạn chế sự tham gia của nhà thầu.